Daniel Johnston - Is And Always Was: verward als de gemiddelde haardos van Amy Winehouse

Wat hebben Beck, Tom Waits, TV on the Radio, Bright Eyes en Sonic Youth gemeen? Niet veel, zou je denken, maar allemaal hebben ze ooit een nummer van Daniel Johnston gecoverd. Het verhaal van Daniel Johnston is ondertussen genoegzaam bekend: de manisch depressieve Johnston deelt in het begin  van de jaren tachtig cassetjes met zijn songs uit aan iedereen die hij tegenkomt, kweekt op die manier een felgroeiende cultaanhang en legt zonder het zelf te beseffen de basis voor een hele generatie van lo-fi folksters.

Zelf is Daniel Johnston al een tijdje weg gegroeid van lo-fi. Waar hij op zijn eerste albums zelf alles inspeelde op een braggel orgeltje in de kelder van zijn ouders, ging Johnston naarmate zijn bekendheid toenam samenwerken met getrainde muzikanten en producers. Ook op zijn nieuwste ‘Is And Always Was’ horen we een rijker geluid.

Daar hebben wij een dubbel gevoel bij. Veel van de charme van de oudere albums gaat verloren in de professionelere geluidsmix. Maar anderzijds schreeuwen de songs van popgenie Daniel Johnston - wat ons betreft kan hij gerust in het rijtje van Grote Songschrijvers, genre Lennon, McCartney, Dylan, Young - om een bombastischere aanpak.

In de eerste drie nummers loopt dat alvast erg gesmeerd. ‘Mind Movies’ en ‘Fake Records of Rock and Roll’ zetten zich na een halve luisterbeurt al vast in onze hersenpan en ook ‘Queenie the Dog’ is vintage Johnston. ‘Freedom’ dendert met een razende vaart door zijn twee minuten duurtijd en heeft een aanstekelijk pianoriedeltje.

In ‘Lost in My Infinite Memory’ horen we Daniel Johnston ondersteund door een zeurende gitaar een klaagzang aanheffen: “I don’t want do fall in love in again / I just can’t win”. Waarna hij er ons seconden later aan herinnert dat zijn geest nog altijd even verward is als de gemiddelde haardos van Amy Winehouse: “My dad’s mowing the lawn”. Absurd zoals alleen Johnston dat kan zijn, maar het werkt. De epische liefdesballad ‘Light of Day’ mag de plaat met een vrolijkere noot afsluiten.

Je hoort het al, wij hebben amper een slecht woord over voor ‘Is And Always Was’. Fans van het vroege werk van Johnston die het moeilijk hebben met de veranderde feel, raden we aan om zijn discografie te beschouwen als het werk van twee verschillende artiesten. Op die manier moet het ook voor hen mogelijk zijn om van dit pareltje te genieten.

Ons oordeel: 4/5

door Tom Peeters

Daniel Johnston speelt op 11 november live in W2 te Den Bosch. Tickets en verdere info via de site van de zaal.

Links:
Daniel Johnston Myspace
Daniel Johnston homepage
W2