Melancholie is me niet vreemd. En hoewel de paar grijze haren op ons hoofd daar anders over denken, blijven we voorlopig met bruine haardos door het leven gaan. We kunnen ons dus toch halvelings aangesproken voelen door de nieuweling in Japanese Breakfasts uitstekende oeuvre. Onder dat alter ego maakte Michelle Zauner al drie puike indierock en -pop albums. In eigen naam schrijft ze gevierde proza.

Die melancholie in de albumtitel blijkt niet gestolen. Waar vorig album ‘Jubilee’ nog bejubeld werd voor de vrolijk gekleurde synthesizers en uiterst meezingbare refreinen, is dat hier niet het geval. ‘For melancholy brunettes’ wentelt zich vooral in trage, kabbelende vignettes. Soms gaat dat helemaal goed, zoals op het prachtige visitekaartje ‘Orlando in Love’. Elders lukt dat ook prima in het met kerstbelletjes versierde ‘Winter in LA’. Zauner heeft haar heldere klaagzang over verscheidene albums intussen geperfectioneerd. Haar oog voor kleine melodieën is indrukwekkend.

Ook opener ‘Here is someone’ valt in die hoogste categorie. We worden rustig wakker gemaakt met harp en gitaar, tot iemand de gordijnen breeduit open gooit en het zonlicht binnen gutst. Een klein meesterwerk, vol gestouwd met kleine details. Tekst en muziek belichamen prachtig de hoop die de ander in je leven kan binnen brengen.

Meestal kabbelen de nummers de haven binnen rond minuut drie. Het zorgt voor een album dat slechts losjes aaneen hangt, dat slechts zelden echt wakker schudt om zich te tonen in al zijn glorie. Nummers als ‘Magic mountain’, ‘Leda’ of ‘Men in bars’ (met Jeff – the dude – Bridges) geven het gevoel dat ze weg soezen in hun eigen melancholie. Begrijp ons niet verkeerd, het zijn mooie nummers. Toch lijken al die korte vignettes soms het album als geheel in de weg te staan. Het album vaart al over de eindmeet na een half uur. En dan blijkt dat de ballast aan boord toch niet bijster groot is.

Hét hoogtepunt op het album blijkt ‘Honey water’, een uitschieter, zowel met zijn lengte van vijf minuten als met zijn zwaardere, shoegazey instrumentatie. Mogelijks zelfs het beste nummer dat we dit jaar al hoorden: rechtdoor drammende gitaren, een loodzware basgitaar die invalt met explosiegevaar. Zauners zachtmoedige stem lijkt het oude Slowdive bijna tot leven te wekken waarna een minutenlange outro, een crescendo tot in de eeuwigheid, volgt. Eén van die zeldzame akkoordenprogressies die wat ons betreft tien minuten mogen verder beuken. Elke tussentijdse climax leidt naar een hoger pad.

De meeste nummers op ‘For melancholy brunettes’ lappen de gretig gebruikte popregels van op ‘Jubilee’ genadeloos aan hun laars. Refrein en strofe? Nergens voor nodig! Het zorgt voor enkele rake klappen, en toch ook voor de nodige losse flodders. Wanneer Zauner dan terug grijpt naar de klassieke songstructuur, voelt het soms ietwat goedkoop (‘Mega circuit’). Al kan het ook anders. Op ‘Picture window’ wandelt de vorige Japanese Breakfast gezwind binnen, laat zien dat ze het nog kan, en laat ons achter met een fonkelende popdiamant. Op die manier voelt ‘For melancholy brunettes (& sad women)’ als een nieuwe kaap.

De instrumentatie mag dan wel relatief klassiek zijn. Qua songwriting wordt er duchtig geëxperimenteerd. Het lijkt eerder een tussenstop dan een eindpunt. Wij hopen dat de steven verder richting ‘Honey water’ of ‘Here is someone’ gekeerd wordt, dat de zeilen haar bol door de wind richting einder dragen, alwaar wij met fonkelende ogen het volgende album afwachten.