Veertig jaar na het overlijden van Ian Curtis blijft de invloed van Joy Division onverminderd groot. Met de release van Eternal (Live) verschijnt nu de meest uitgebreide officiële liveverzameling uit de geschiedenis van de band: een indrukwekkende boxset met zestien concertopnames op veertien cd’s, aangevuld met meer dan twee uur zeldzaam videomateriaal op twee dvd’s, waaronder het legendarische Plan K-optreden in Brussel.
Voor wie Joy Division nooit live heeft kunnen meemaken, was het aanbod tot nu toe beperkt tot een handvol officiële uitgaven, radiosessies en eindeloos gekopieerde bootlegs van wisselende kwaliteit. ‘Eternal’ verandert dat voorgoed. De box verzamelt concerten uit de periode maart 1979 tot mei 1980 en volgt de groep van haar vroege clubdagen tot het laatste optreden in Birmingham, nauwelijks twee weken voor de dood van Curtis.
Wat deze release bijzonder maakt, is dat ze niet probeert de geschiedenis glad te strijken. Veel van de opnames zijn afkomstig van publiekscassettes, soundboardtapes en radio-uitzendingen. De geluidskwaliteit varieert daardoor soms aanzienlijk, iets waar de platenmaatschappij zelf ook voor waarschuwt. Maar vreemd genoeg werkt dat juist in het voordeel van de box.
Waar de studioalbums Unknown Pleasures en Closer vaak worden herinnerd om hun donkere, bijna verstikkende sfeer, tonen deze live-opnames een band die veel energieker en dynamischer klinkt dan haar reputatie doet vermoeden. Nummers als ‘Leaders of Men’, ‘Transmission’ en uiteraard ‘Love Will Tear Us Apart’ ademen een rauwe nervositeit die in de studio soms verborgen bleef door de productie. Ian Curtis’ karakteristieke stem klinkt kwetsbaar en tegelijk verrassend krachtig. Zelfs wanneer de opnamekwaliteit tegenwerkt, blijft zijn stem de luisteraar naar zich toe trekken. De thema’s van vervreemding, isolatie en innerlijke strijd krijgen in een livecontext nog meer gewicht.
De twee dvd’s voegen daar een extra dimensie aan toe. Met onder meer beelden van het legendarische Plan K-optreden in Brussel uit 1979 en zeldzaam materiaal uit Manchester wordt de centrale tegenstelling van Joy Division zichtbaar. Curtis beweegt zich als bezetene over het podium, maar verliest nooit de controle over zijn zang. Het zorgt voor fascinerende beelden van een frontman die volledig opgaat in zijn muziek.
Natuurlijk is ‘Eternal’ geen boxset voor iedereen. Veertien cd’s met concerten vragen engagement en geduld. Het is geen gepolijste retrospectieve, maar een historisch document dat de groep toont zoals ze werkelijk was: vier muzikanten die avond na avond een van de invloedrijkste catalogi uit de postpunkgeschiedenis vormgaven.
Koop de boxset online, of bij de platen-speciaalzaak.
